فرمول‌های محاسبه قیمت طلا: فاکتور، آب‌شده و اختلاف خرید/فروش
محاسبه قیمت طلا در ایران سه مسیر دارد: فاکتور زیور (اجرت + سود + مالیات)، معامله آب‌شده (عیار انگ × وزن، بدون اجرت)، و اسپرد خرید/فروش. مالیات ۱۰٪ فقط روی (اجرت + سود) است — نه روی طلای خام.
خلاصه اجرایی (در ۳۰ ثانیه):
- فاکتور رسمی = (وزن × قیمت خام ۱۸ عیار) + اجرت + سود (حداکثر ۷٪) + مالیات ۱۰٪ فقط روی (اجرت + سود).
- آب‌شده: وزن معادل ۱۸ عیار = (وزن × عیار انگ) ÷ ۷۵۰ — بدون اجرت و بدون مالیات در معامله بازار.
- اسپرد خرید/فروش هزینه واقعی نقدشوندگی است؛ اجرت زیور در فروش مجدد معمولاً بازنمی‌گردد.
فرمول فاکتور رسمی طلا (قانون مالیات پس از ۱۴۰۱)
مالیات بر ارزش افزوده ۱۰٪ است و فقط روی (اجرت ساخت + سود قانونی طلافروش) محاسبه می‌شود — نه روی اصل طلای خام.
پس از اصلاح قانون مالیات (۱۴۰۱)، پایه مالیاتی طلا از «کل فاکتور» به «اجرت + سود» محدود شد. این یعنی بخش عمده فاکتور (ارزش فلز) معاف از VAT است.
ترتیب محاسبه: (۱) طلای خام = وزن × قیمت گرم ۱۸ عیار همان روز. (۲) اجرت = درصد یا مبلغ اعلام‌شده روی خام. (۳) سود = حداکثر ۷٪ روی (خام + اجرت). (۴) VAT = ۱۰٪ × (اجرت + سود) — هرگز روی خام.
اگر فروشنده VAT را روی کل مبلغ یا روی طلای خام حساب کرد، فاکتور با قانون هم‌خوان نیست.
تحلیل واحدها و تبدیل عیار (انس، مثقال، گرم، آب‌شده)
گرم واحد عملیاتی فاکتور و ترازو است. مثقال (≈ ۴٫۶۰۸ گرم) زبان مظنه. انس تروا (۳۱٫۱۰۳۵ گرم) زبان جهانی.
فرمول تبدیل آب‌شده به معادل ۱۸ عیار بر اساس عیار حک‌شده روی انگ (ری‌گیری):
مثال: ۱۰ گرم آب‌شده با عیار ۸۵۰ → معادل ۱۸ عیار = ۱۰ × ۸۵۰ ÷ ۷۵۰ = ۱۱٫۳۳۳ گرم — مبلغ = ۱۱٫۳۳۳ × قیمت خام ۱۸ عیار.
| مسیر محاسبه | فرمول کلیدی | مالیات | اسپرد |
|---|---|---|---|
| زیور ۱۸ عیار | خام + اجرت + سود ۷٪ + VAT | ۱۰٪ فقط اجرت+سود | کم (در فاکتور) |
| آب‌شده (انگ) | معادل ۱۸ عیار × قیمت خام | معمولاً صفر | ۰٫۵–۲٪ هر طرف |
| سکه | ارزش ذاتی + حباب | بستگی به مسیر | اسپرد سکه جدا |
| انس/مثقال | تبدیل به گرم ۱۸ عیار | — | — |
سناریوی عددی: ۱۰ گرم زیور (اجرت ۱۵٪) و ۱۰ گرم آب‌شده
فرض: قیمت خام ۱۸ عیار = ۵٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان/گرم (از تابلو).
مسیر ۱ — انگشتر ۱۰ گرم، اجرت ۱۵٪، سود ۷٪:
طلای خام: ۱۰ × ۵٬۴۰۰٬۰۰۰ = ۵۴٬۰۰۰٬۰۰۰
اجرت ۱۵٪: ۸٬۱۰۰٬۰۰۰
سود ۷٪ روی (خام+اجرت): ۴٬۳۴۷٬۰۰۰
مالیات ۱۰٪ فقط روی (اجرت+سود): ۱٬۲۴۴٬۷۰۰
مبلغ نهایی ≈ ۶۷٬۶۹۱٬۷۰۰ تومان
مسیر ۲ — آب‌شده ۱۰ گرم، عیار انگ ۸۵۰، اسپرد بازار (بدون اجرت/VAT):
وزن معادل ۱۸ عیار: ۱۰ × ۸۵۰ ÷ ۷۵۰ = ۱۱٫۳۳۳ گرم
ارزش خام: ۱۱٫۳۳۳ × ۵٬۴۰۰٬۰۰۰ = ۶۱٬۱۹۸٬۲۰۰
اسپرد خرید +۱٪: ≈ ۶۱٬۸۱۰٬۱۸۲
اسپرد فروش −۱٫۵٪: ≈ ۶۰٬۲۸۰٬۲۲۷
هزینه ورود/خروج ≈ ۱٫۵۳۰٬۰۰۰ تومان — بدون اجرت، اما ریسک انگ و فروشنده.
مقایسه: زیور ۱۰ گرم ≈ ۶۷٫۷M؛ آب‌شده معادل ≈ ۶۱٫۸M — اختلاف عمدتاً اجرت+سود+VAT است، نه «ارزان‌تر بودن» ذاتی.
چک‌لیست ضد کلاهبرداری و خطاهای رایج
❌ اشتباه رایج: محاسبه VAT روی کل فاکتور یا روی طلای خام — پس از ۱۴۰۱ غیرقانونی است.
✅ روش درست: بخواهید VAT فقط روی (اجرت + سود) جداگانه درج شود.
⚠️ هشدار مالیات: اگر فروشنده «۱۰٪ مالیات» را روی مبلغ نهایی بدون تفکیک گفت، فاکتور را خط‌به‌خط چک کنید.
✅ استعلام انگ: کد ری‌گیری را در reygiri.com وارد کنید — وزن، عیار و وضعیت باید با فاکتور یکی باشد.
❌ اشتباه رایج: «قیمت خرید از من = قیمت فروش به من» — اسپرد و بازگشت اجرت متفاوت است.
✅ روش درست: قبل از پرداخت، قیمت بازخرید همان کالا را مکتوب بگیرید.
چارچوب تصمیم بر اساس بودجه و افق
زیور با اجرت بالا (>۱۲٪): فقط اگر استفاده/هدیه — فروش مجدد ضرر اجرت+VAT می‌دهد.
آب‌شده با انگ معتبر: برای ذخیره ارزش با کمترین اجرت — اسپرد و اصالت اولویت دارد.
بودجه محدود: VAT روی اجرت، روی مبالغ کوچک درصد بزرگ‌تری از سرمایه می‌گیرد — اجرت کم مهم‌تر از «گرم بیشتر».
افق کوتاه: اسپرد آب‌شده + اسپرد سکه را با هم مقایسه کنید — فرمول فاکتور زیور برای نگهداری کوتاه‌مدت معمولاً نامناسب است.
نکات مهم قبل از تصمیم
- سقف سود ۷٪ و نرخ VAT ۱۰٪ را با اطلاعیه رسمی زمان معامله تطبیق دهید.
- عیار انگ باید با نتیجه reygiri.com و وزن ترازو هم‌خوان باشد — قبل از پرداخت.
- قیمت خام را از <a href="/price/">صفحه قیمت زنده</a> همان لحظه بخوانید.
اشتباه‌های رایج
- محاسبه مالیات روی طلای خام یا کل فاکتور.
- نادیده گرفتن تبدیل عیار در آب‌شده (مثلاً ۸۵۰ را مثل ۷۵۰ حساب کردن).
- فرض برابری قیمت خرید و فروش بدون اسپرد.
- قبول انگ بدون استعلام آنلاین و تطبیق وزن.
جزئیات کاربردی برای بررسی دقیق‌تر
- اگر فاکتور دریافت کردید → VAT را فقط روی (اجرت+سود) verify کنید.
- اگر آب‌شده می‌خرید → reygiri.com + ترازو + فروشنده دارای مجوز.
- اگر فروش سریع دارید → اسپرد بازخرید را قبل از خرید زیور با اجرت بالا محاسبه کنید.
اصطلاحات رایج بازار
پرسش‌های متداول
مالیات فاکتور طلا روی چه چیزی محاسبه می‌شود؟
۱۰٪ VAT فقط روی (اجرت ساخت + سود قانونی طلافروش). طلای خام — بخش اصلی فاکتور — مشمول این VAT نیست.
فرمول آب‌شده با عیار ۸۵۰ چیست؟
وزن معادل ۱۸ عیار = وزن × ۸۵۰ ÷ ۷۵۰. سپس × قیمت خام ۱۸ عیار. مالیات و اجرت معمولاً صفر؛ اسپرد بازار جداگانه است.
چطور انگ را بررسی کنم؟
کد ری‌گیری را در reygiri.com وارد کنید. عیار، وزن و وضعیت باید با فاکتور و ترازو یکسان باشد. اختلاف = توقف معامله.
چرا قیمت فروش به من کمتر از قیمت خرید است؟
اسپرد بازار، بازنگشت اجرت زیور، و گاهی کسری عیار در بازخرید. قبل از خرید، شرایط بازخرید را مکتوب بگیرید.
جمع‌بندی
فرمول قیمت طلا در ایران دو جهان دارد: فاکتور زیور با VAT محدود به (اجرت+سود)، و آب‌شده با تبدیل عیار انگ بدون اجرت. اسپرد، هزینه واقعی هر معامله است. قبل از پرداخت، فاکتور را خط‌به‌خط با فرمول بالا تطبیق دهید و انگ را آنلاین استعلام کنید.